27-bob. Yuk tashish

YHQ 162-band: yuk tashishga qoʻyiladigan shartlar

Yuk tashishga yuk haydovchining koʻrinishini cheklamasa, transportni boshqarishni qiyinlashtirmasa va muvozanatini buzmasa, tashqi yoritish asboblari, davlat raqam belgilari va qoʻl ishoralarini toʻsmasa, shuningdek shovqin solmasa, chang koʻtarmasa va atrof muhitni iflos qilmasa ruxsat etiladi. Sochiluvchan yuklar tent bilan yopilishi shart. Talablar bajarilmasa, haydovchi buzilishni bartaraf etishi, iloji boʻlmasa harakatlanishni toʻxtatishi kerak.

Rasmiy matn

162-band27-bob. Yuk tashish

162. Quyidagi shartlarga amal qilinganda yuk tashishga yoʻl qoʻyiladi:

  • agar yuk haydovchiga tevarak-atrof koʻrinishini cheklamasa;
  • transport vositasini boshqarishni qiyinlashtirmasa va muvozanatini buzmasa;
  • tashqi yoritish asboblari, gabarit fara chiroqlarini va yorugʻlik qaytargichlarini, roʻyxatdan oʻtkazilganlik davlat raqam belgilari va taniqlik belgilarni, shuningdek, qoʻl bilan beriladigan ishoralarni koʻrishini toʻsmasa;
  • sochiluvchan (qadoqlanmagan) qurilish materiallari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sanoat va oziq-ovqat tovarlarini, qurilish va maishiy chiqindilarni, shuningdek, boshqa toʻkiladigan (issiq asfalt, yirik gabaritli va ogʻir yuklardan tashqari) yuklarni N, O3 va O4 toifadagi bortli va oʻzi agʻdaruvchi avtotransport vositalarida majburiy tartibda amaldagi standartlar asosida brezent (zichligi 660 g/m2 dan kam boʻlmagan) yoki polivinilxlorid qoplamali (zichligi 900 g/m2 dan kam boʻlmagan) materiallardan tayyorlangan tent bilan bort sathidan oshirmasdan va bortga mustahkam qotirilib, yuza qismi toʻliq yopilgan boʻlsa. Bunda tent bortni har tomondan 200±50 mm dan kam boʻlmagan holda yopishi va mahkamlovchi moslamalar bilan qotirilishi lozim;
  • avtotransport vositalarining ochiq yuk tashish platformalarida, issiq asfalt, yirik gabaritli va ogʻir yuklardan tashqari, qurilish materiallari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sanoat va oziq-ovqat tovarlarini, shuningdek, toʻkiladigan boshqa yuklarni tashishda yuk majburiy tartibda brezent yoki boshqa qalin material bilan yopilgan boʻlsa;
  • shovqin solmasa, chang koʻtarmasa, yoʻlni va atrof muhitni iflos qilmasa;
  • yengil avtomobilning tom qismiga oʻrnatilgan yukxonasidagi yukning balandligi 1 metrdan (maxsus moslamalar bilan mustahkamlangan holda velosipedlar va individual harakatlanish vositalarini tashish bundan mustasno) va uzunligi avtomobilning gabaritidan 0,5 metrdan oshmasa. Agar yukning joylashuvi va holati qayd etilgan talablarga javob bermasa, haydovchi yuqorida sanab oʻtilgan qoidalar buzilishini bartaraf etish choralarini koʻrishi, buning iloji boʻlmasa, keyingi harakatlanishni toʻxtatishi shart.

YHQ Test izohi

Band yuk tashishning umumiy shartlarini belgilaydi. Ularni ikki toifaga boʻlish mumkin: xavfsizlik va atrof muhit.

Xavfsizlik shartlari haydovchining nazoratiga qaratilgan — yuk koʻrinishni cheklamasligi, boshqaruvni qiyinlashtirmasligi va muvozanatni buzmasligi kerak. Shuningdek u chiroqlar, gabarit fara chiroqlari, yorugʻlik qaytargichlar, davlat raqam belgilari va qoʻl ishoralarini toʻsib qoʻymasligi lozim.

Sochiluvchan yuklar uchun aniq texnik talablar bor: qurilish materiallari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, chiqindilar va boshqa toʻkiladigan yuklar N, O3 va O4 toifadagi bortli hamda oʻzi agʻdaruvchi avtotransportda majburiy tent bilan yopiladi. Tent brezent (zichligi 660 g/m² dan kam boʻlmagan) yoki polivinilxlorid qoplamali (900 g/m² dan kam boʻlmagan) materialdan boʻlishi, bortni har tomondan kamida 200±50 mm yopishi va mahkamlanishi kerak. Issiq asfalt, yirik gabaritli va ogʻir yuklar bu talabdan mustasno.

Yengil avtomobilning tomiga oʻrnatilgan yukxonadagi yuk balandligi 1 metrdan, uzunligi esa avtomobil gabaritidan 0,5 metrdan oshmasligi kerak. Maxsus moslamalar bilan mustahkamlangan velosiped va individual harakatlanish vositalari bundan mustasno.

Bandning yakuniy qismi haydovchiga aniq majburiyat yuklaydi: talab buzilgan boʻlsa, uni bartaraf etish, iloji boʻlmasa harakatni toʻxtatish shart.

Amaliy misollar

  • Qum tashiyotgan oʻzi agʻdaruvchi avtomobil yukni tent bilan yopmasa, yuk tashish shartlari buzilgan hisoblanadi.
  • Yengil avtomobil tomidagi yukxonaga 1,2 metr balandlikdagi yuk ortish taqiqlanadi.
  • Yuk orqa gabarit chiroqlarini toʻsib qoʻysa, harakatlanishni davom ettirish mumkin emas.

Koʻp uchraydigan xatolar

  • Tent talabini tavsiya deb qabul qilish — sochiluvchan yuklar uchun u majburiy.
  • Tom yukxonasidagi yuk uchun balandlik (1 metr) va uzunlik (0,5 metr) meʼyorlarini almashtirib yuborish.
  • Yuk raqam belgisini qisman toʻssa ham ruxsat etiladi deb hisoblash.

Tegishli mavzular va belgilar

Bilimingizni tekshiring

Ushbu qoida boʻyicha test savollarini bepul yechib koʻring.

Mashq qilishni boshlash

Ushbu sahifadagi izohni Ziyodbek tekshirgan — 26.08.2026.

«Rasmiy matn» — Vazirlar Mahkamasining 172-son qarori matni. «YHQ Test izohi» — soddalashtirilgan oʻquv izohi boʻlib, rasmiy matnning oʻrnini bosmaydi.